Παραθετικά επιθέτων
Ο συγκριτικός και ο υπερθετικός βαθμός των επιθέτων λέγονται παραθετικά
Ο συγκριτικός κι ο υπερθετικός σχηματίζονται αν προσθέσουμε στο θέμα του αρσενικού γένους τις καταλήξεις -τερος, -τερα, ‑τερον & ‑τατος, -τατη, -τατον.
Παραδείγματα
| δίκαιος δικαία δίκαιον | δικαιότερος, δικαιοτέρα δικαιότερον | δικαιότατος, δικαιοτάτη, δικαιότατον |
| γλυκύς γλυκεῖα γλυκύ | γλυκύτερος γλυκυτέρα γλυκύτερον | γλυκύτατος γλυκυτάτη γλυκύτατον |
| εὐσεβής εὐσεβής εὐσεβές | εὐσεβέστερος εὐσεβεστέρα εὐσεβέστερον | εὐσεβέστατος εὐσεβεστάτη εὐσεβέστατον |
| μέλας μέλαινα μέλαν | μελάντερος μελαντέρα μελάντερον | μελάντατος μελαντάτη μελάντατον |
| χαρίεις χαρίεσσα χαρίεν | χαριέστερος χαριεστέρα χαριέστερον | χαριέστατος χαριεστάτη χαριέστατον |
| ἄχαρις ἄχαρις ἄχαρι | ἀχαρίστερος ἀχαριστέρα ἀχαρίστερον | ἀχαρίστατος ἀχαριστάτη ἀχαρίστατον |
Καταλήξεις παραθετικών σε -ότερος, -ώτερος
Καταλήξεις σε -ότερος, -ότατος
Γράφονται με ο (-ότερος, -ότατος) όταν προηγείται συλλαβή μακρόχρονη φύσει ή θέσει:
| πτωχός | πτωχότερος | πτωχότατος |
| ξηρός | ξηρότερος | ξηρότατος |
| ἀνδρεῖος | ἀνδρειότερος | ἀνδρειότατος |
| σφοδρός | σφοδρότερος | σφοδρότατος |
| ἔνδοξος | ἐνδοξότερος | ἐνδοξότατος |
Καταλήξεις σε -ώτερος, -ώτατος
Γράφονται με ω (-ώτερος, -ώτατος) όταν προηγείται βραχύχρονη συλλαβή:
| νέος | νεώτερος | νεώτατος |
| σοφός | σοφώτερος | σοφώτατος |
Τα επίθετα κενός, ξένος, στενός σχηματίζουν τα παραθετικά σε -ότερος, -ότατος, γιατί είχαν παλιότερους τύπους κενFός, ξένFος, στένFος (το ε είναι θέσει μακρό).
Επίθετα με δίχρονο στην παραλήγουσα
Γράφονται με ο (-ότερος, -ότατος)
α)Τα επίθετα σε -ος που είναι σύνθετα με β' συνθετικό μια από τις λέξεις: θῡμός, κίνδῡνος, κῦρος, λῡ'πη, νῑ'κη, τῑμή, ψῡχή: π.χ. εὔθυμος, ἀκίνδυνος, ἄκυρος, ἄλυπος, φιλόνικος, ἔντιμος, εὔψυχος:
- εὐθυμότερος, εὐθυμότατος
- ἀκινδυνότερος, ἀκινδυνότατος
- ἐντιμότερος, ἐντιμότατος
β)Τα επίθετα ἀνιαρός, ἄκρατος, ἰσχυρός, λιτός, τρανός, φλύαρος, ψιλός, και τα σπανιότερα γρυπός, λαρός, μανός, σιμός, ψαρός, κ.ά.
- ἀνιαρότερος, ἀνιαρότατος
- ἰσχυρότερος, ἰσχυρότατος
Γράφονται με ω (-ώτερος, -ώτατος)
α)Τα επίθετα που λήγουν σε -ιος, -ικος, -ιμος, -ινος
| τίμιος | τιμιώτερος |
| βασιλικός | βασιλικώτερος |
| χρήσιμος | χρησιμώτερος |
| πρωινός | πρωινώτερος |
β)Όσα λήγουν σε -αρος: βάρβαρος, καθαρός, νεαρός, σοβαρός, χλιαρός κ.ά. (εκτός από τα ἀνιᾱρός, φλύᾱρος, λᾱρός, ψαρός):
| βάρβαρος | βαρβαρώτερος |
| καθαρός | καθαρώτερος |
| ἀνιαρός | ἀνιαρότερος |
| φλύαρος | φλυαρότερος |
γ)Όσα λήγουν σε -υρός: ἁλμυρός, βδελυρός, βλοσυρός, γλαφυρός, ὀχυρός κ.ά. (εκτός από το ἰσχῡρός)
| βλοσυρός | βλοσυρώτερος |
| ὀχυρός | ὀχυρώτερος |
| ἰσχυρός | ἰσχυρότερος |
δ)Όσα λήγουν σε -αλος, -ανος, -αρος, -ατος, -ακος: ἁπαλός, ὁμαλός, ῥοδαλός, ἀδάπανος, πολυδάπανος, ἱκανός, μελανός, οὐτιδανός, πιθανός, στεγανός, καθαρός, μιαρός, δυνατός, μαλακός κ.ά.