• Βλ. και το σχετικό θέμα πανελληνίων τού 2024…
• Σχετικό θέμα: Σχολικές εκδρομές

Α'. Σχεδιάγραμμα

🖎 Θέμα: Κάθε χρόνο χιλιάδες τουρίστες κατακλύζουν για διάφορους λόγους τη χώρα μας —και την πόλη μας ειδικότερα. Ποιες αιτίες θεωρείτε ικανές να ξεσηκώσουν τον άλλο απ’ το σπίτι του και να τον φέρουν σε μέρη μακρινά; Πέρα από τα αναμφισβήτητα οφέλη βλέπετε να φέρνουν μαζί τους οι περιηγητές και αρνητικά στοιχεία;

Πρόλογος

• ορισμός (< γαλλική tourisme < αγγλική tourism < tour < λατινική tornare < αρχαία ελληνική τόρνος ( αντιδάνειο)): Ο τουρισμός είναι η δραστηριότητα των ανθρώπων που ταξιδεύουν και διαμένουν σε μέρη εκτός της συνήθους κατοικίας τους για λόγους αναψυχής, εξερεύνησης, επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, πολιτισμικών ενδιαφερόντων ή άλλων σκοπών, συνήθως για μια χρονική περίοδο λιγότερη του ενός έτους. Αυτή η δραστηριότητα περιλαμβάνει μια σειρά υπηρεσιών και δραστηριοτήτων, όπως μεταφορές, καταλύματα, εστίαση και ψυχαγωγία, οι οποίες δημιουργούν οικονομικά οφέλη για τους προορισμούς που επισκέπτονται οι τουρίστες.
• ειδολογικός χωρισμός: Εσωτερικός / εξωτερικός
• ιστορική αναδρομή

Κυρίως Θέμα

Ε₁. Αιτίες άνθισης τουρισμού

• περιέργεια/αναζήτηση εμπειριών, θεωρίη [Πβ. Ηρόδοτος, 1, 30: Θεωρίης εἵνεκεν ἐκδημήσας ὁ Σόλων…]
• οικονομική ευημερία
• άνοδος βιοτικού επιπέδου
• ειρήνη/κοινωνική γαλήνη, ασφάλεια
• αύξηση του ελεύθερου χρόνου
• κουραστική ζωή, ανάγκη ψυχαγωγίας, αλλαγής περιβάλλοντος
• βελτίωση στον τομέα της οργάνωσης (π.χ.: κρατήσεις θέσεων, οργανωμένα ταξίδια…)
• βελτίωση μέσων επί-/συν-/κοινωνίας
• τουριστική αξιοποίηση / προβολή τόπων με ιστορία, αξιοθέατα…
• διαφήμιση
• ανάπτυξη οικονομικών, εμπορικών… συναλλαγών ανάμεσα σε πόλεις, κράτη
• απλοποίηση στη διαδικασία π.χ. μετάβασης από μια χώρα στην άλλη (π.χ. Ε.Ε., συνθήκη Σέγκεν)
• μόρφωση: λογοτεχνία, γεωγραφία(!)
• …

Ε₂. Οφέλη τουρισμού

• ικανοποίηση μορφωτικών αναγκών
• γνωριμία ηθών, εθίμων, πολιτισμού, ανθρώπων, χώρων, παιδείας, νοοτροπίας…
• προώθηση συναδέλφωσης/αλληλοκατανόησης των λαών (=ανεπίσημοι πρεσβευτές)
• ειρήνη
• ηρεμία, αναζωογόνηση→ψυχική ισορροπία
• αξιόλογη πηγή πλούτου
• εμφάνιση νέων επαγγελμάτων
• παροχή εργασίας/καταπολέμηση ανεργίας
• οικονομικές ωφέλειες: εισροή συναλλάγματος…, ανάπτυξη εμπορίου
• αναπτυξιακά έργα: δρόμοι, αεροδρόμια, λιμάνια…
• ενίσχυση υπαίθρου
• τροχοπέδη στην αστυφιλία, μετανάστευση
• (ενδεχόμενη) προβολή/διαφήμιση της χώρας
• …

Ε₃. Αρνητικά στοιχεία τουρισμού

• (ενδεχόμενη) δυσφήμιση της χώρας*
• ψευδαίσθηση οικονομικής ανάπτυξης
• τυχοδιωκτισμός, άνθιση παραοικονομίας
• καλλιέργεια αντιπαραγωγικού πνεύματος
• παραμέληση άλλων παραγωγικών τομέων: γεωργία, αλιεία, κτηνοτροφία…
• αλλοίωση παράδοσης, ηθών, εθίμων…
• υιοθέτηση συμπεριφορών που στοχεύουν στο εύκολο κέρδος
• πολιτισμός/πνευματική ανάπτυξη…: περνούν σε δεύτερη μοίρα
• καταστροφή του περιβάλλοντος/αισθητικής
• εμπορευματοποίηση της παράδοσης
• αλλοίωση πολιτισμική εικόνας
• νόθευση φυσιογνωμίας ενός λαού
• παραχάραξη της γλώσσας
• μιμητισμός
• τάσεις δουλοπρέπειας
• εισαγόμενη εγκληματικότητα / βία
• …

Ε₄. Προϋποθέσεις σωστής τουριστικής ανάπτυξης

• παιδεία
• γνώση του αντικειμένου (σχολές τουριστικών επαγγελμάτων…)
• εκσυγχρονισμός μεθόδων ανάπτυξης
• συνέπεια, σοβαρότητα, υπευθυνότητα στις παρεχόμενες υπηρεσίες, στις διαφημίσεις…
• υψηλή ποιότητα προσφερομένων υπηρεσιών, κρατικός έλεγχος για τη διασφάλισή της
• έμφαση στον ποιοτικό κι όχι ποσοτικό τουρισμό
• προσανατολισμός στο μακροπρόθεσμο και σταθερό κέρδος
• απομάκρυνση από τη νοοτροπία του εύκολου και γρήγορου πλουτισμού
• αγάπη και σεβασμός στην παράδοση
• γνώση της παράδοσης
• αξιοπρέπεια, αυτοσεβασμός, αποστασιοποίηση από το πνεύμα δουλικότητας. Ιδιαίτερα οι Έλληνες πρέπει να συνειδητοποιήσουν πως κάθε ξένο στοιχείο δεν είναι κατ’ ανάγκη καλύτερο…

Προβλήματα υπερτουρισμού

Ο υπερτουρισμός είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο που επηρεάζει πολλές δημοφιλείς τουριστικές περιοχές. Τα προβλήματα που δημιουργούνται από τον υπερτουρισμό μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε περιβαλλοντικά, κοινωνικά, οικονομικά και πολιτιστικά. Παρακάτω αναλύονται οι κύριες προκλήσεις:

Περιβαλλοντικά Προβλήματα

1. Υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος: Η έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα μπορεί να καταστρέψει φυσικά τοπία, να διαταράξει οικοσυστήματα και να οδηγήσει σε απώλεια βιοποικιλότητας.
2. Ρύπανση: Η αυξημένη κίνηση και δραστηριότητα δημιουργεί απορρίμματα, λύματα και εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που επιβαρύνουν το περιβάλλον.
3. Κατασπατάληση πόρων: Ο υπερβολικός τουρισμός αυξάνει την κατανάλωση νερού και ενέργειας, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ελλείψεις για τους μόνιμους κατοίκους.

Κοινωνικά Προβλήματα

1. Υπερπληθυσμός: Οι τουριστικές περιοχές γίνονται υπερβολικά πολυπληθείς, προκαλώντας συμφόρηση σε δημόσιους χώρους και υποδομές.
2. Αύξηση του κόστους ζωής: Οι τιμές των ακινήτων και των βασικών αγαθών αυξάνονται, καθιστώντας δύσκολη τη ζωή για τους ντόπιους κατοίκους.
3. Αλλοίωση της τοπικής κουλτούρας: Ο υπερτουρισμός μπορεί να οδηγήσει σε πολιτιστική εξασθένιση και στην εμπορευματοποίηση της τοπικής κουλτούρας.

Οικονομικά Προβλήματα

1. Ανεξέλεγκτη ανάπτυξη: Η ταχεία ανάπτυξη για την εξυπηρέτηση των τουριστών μπορεί να είναι ανεξέλεγκτη και να μην ακολουθεί βιώσιμες πρακτικές.
2. Εποχικότητα: Οι τουριστικοί προορισμοί που βασίζονται σε εποχικούς επισκέπτες αντιμετωπίζουν οικονομική αστάθεια κατά τη διάρκεια της χαμηλής περιόδου.
3. Εξάρτηση από τον τουρισμό: Η οικονομία πολλών περιοχών μπορεί να εξαρτάται υπερβολικά από τον τουρισμό, κάτι που τις καθιστά ευάλωτες σε διεθνείς κρίσεις ή αλλαγές στις προτιμήσεις των τουριστών.

Πολιτιστικά Προβλήματα

1. Αλλοίωση τοπικών εθίμων και παραδόσεων: Οι ντόπιοι ενδέχεται να αλλάξουν τις παραδόσεις τους για να προσαρμοστούν στις προτιμήσεις των τουριστών.
2. Φθορά αρχαιολογικών χώρων και μνημείων: Οι τουρίστες μπορεί να προκαλέσουν ζημιές σε ιστορικά και πολιτιστικά μνημεία μέσω της αυξημένης χρήσης και της έλλειψης σεβασμού.

Οι παραπάνω προκλήσεις απαιτούν προσεκτική διαχείριση και στρατηγικές βιώσιμης ανάπτυξης για να διασφαλιστεί ότι οι τουριστικές περιοχές μπορούν να συνεχίσουν να προσφέρουν θετικές εμπειρίες στους επισκέπτες, ενώ παράλληλα προστατεύουν το περιβάλλον και τις τοπικές κοινότητες.

Επίλογος

• μέτρον άριστον!
• Ευλογία και κατάρα ο τουρισμός, ιδίως για την Ελλάδα…

Βʹ. Κείμενα

• Βλ. & τη σχετική ενότητα από το σχολικό βιβλίο «Έκφραση–Έκθεση για το γενικό λύκειο: Θεματικοί κύκλοι»

Τουρισμός: Εκθρέψαμε ένα τέρας;

Θανάσης Μπούνταλης, www.huffingtonpost.gr, 15.07.2024

H τουριστική υπερανάπτυξη οδηγεί μαθηματικά σε διερρηγμένες κοινωνίες και εξαρτημένες οικονομίες…

ΕΕ: «Η Ελλάδα βρίσκεται στο χείλος της οικονομικής κρίσης λόγω της υπερφόρτωσης της τουριστικής της βιομηχανίας»!

Θεόφραστος Ανδρεόπουλος, https://www.pronews.gr, 12.07.2024

Έκθεση κόλαφος του Ευρωκοινοβουλίου αναφέρει τους κινδύνους που προκύπτουν για την οικονομία της Ελλάδας, εξαιτίας του υπερτουρισμού και προειδοποιεί ότι «η χώρα βρίσκεται στο χείλος της οικονομικής κρίσης λόγω της υπερφόρτωσης της τουριστικής της βιομηχανίας»!

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι με την έκθεση ασχολούνται διεθνή ΜΜΕ όπως η ρωσική Pravda και η βρετανική Mirror

H Pravda αναφέρει ότι η αρμόδια επιτροπή της Ευρωβουλής δημοσίευσε μια έκθεση που επισημαίνει την ανάγκη για ριζική αναμόρφωση του τουριστικού προϊόντος. Η αύξηση των τουριστών ασκεί πίεση σε ιστορικούς χώρους πολιτιστικού ενδιαφέροντος όπως η Ακρόπολη, η οποία έχει αναγκαστεί να επιβάλει προσωρινούς περιορισμούς στις επισκέψεις. Παράλληλα, η Pravda αναδεικνύει τον κρίσιμο και ευαίσθητο ρόλο που κατέχει η βιομηχανία του τουρισμού, στο συνολικό τοπίο της ελληνικής οικονομίας.

«Ο τουρισμός αποτελεί βασικό τομέα της ελληνικής οικονομίας, καλύπτοντας το 25% του ΑΕΠ της χώρας, αλλά η ανάπτυξή του προκαλεί σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα, ενώ επιφέρει ελλείψεις σε πόσιμο νερό και ηλεκτρική ενέργεια» σημειώνει χαρακτηριστικά.

«Για την επίλυση αυτών των προβλημάτων, είναι απαραίτητο να αναπτυχθεί ένα μοντέλο βιώσιμου τουρισμού που θα εξισορροπεί τα συμφέροντα της κοινωνίας και τα οικονομικά οφέλη», προσθέτει. «Διαφορετικά, η Ελλάδα μπορεί να αντιμετωπίσει σοβαρές συνέπειες», καταλήγει με νόημα.

H βρετανική Mirror αναδεικνύοντας μελέτη του Ευρωκοινοβουλίου προειδοποιεί για πιθανή κατάρρευση του τουρισμού στην Ελλάδα μέσα στα επόμενα 10 χρόνια εάν δεν πραγματοποιηθούν σημαντικές αλλαγές! «Ο τουρισμός στην Ελλάδα θα μπορούσε να καταρρεύσει σε 10 χρόνια εάν δεν γίνουν σημαντικές αλλαγές στον κλάδο, προειδοποιούν οι ειδικοί. Το hotspot των διακοπών [σ.σ. την Ελλάδα] υποφέρει από υπερτουρισμό και δεν απέχει πολύ μια μεγάλη κατάρρευση του κλάδου, αποκάλυψε μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Το τρέχον τουριστικό μοντέλο δεν είναι βιώσιμο και θα μπορούσε να οδηγήσει σε διάλυση του τουριστικού τομέα και μεγάλου μέρους της ελληνικής οικονομίας μέσα στα επόμενα 10 χρόνια, προειδοποιεί η έκθεση», υπογραμμίζει το βρετανικό έντυπο. «Ο τρόπος διαχείρισης του νερού και της ενέργειας, η φροντίδα των πολιτιστικών και ιστορικών τοποθεσιών και η διατήρηση της παράκτιας ζώνης σε καλή κατάσταση αποτελούν τομείς, όπου προκύπτουν τεράστια προβλήματα, τονίζεται στο εν λόγω δημοσίευμα.

Η επιτροπή ζήτησε την ανάπτυξη ενός βιώσιμου μοντέλου για τον τουριστικό τομέα στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει «έλλειψη οράματος και στρατηγικής». Οι ελληνικές ακτές έχουν επίσης πληγεί, καθώς oι ανεξέλεγκτες αφίξεις έχουν επιφέρει τεράστια προβλήματα στο περιβάλλον, υπογραμμίζεται. «Η γενικευμένη αίσθηση των πολιτών είναι ότι η παράκτια ζώνη και η δημόσια χρήση της απειλούνται ολοένα και περισσότερο από την απερίσκεπτη, και μερικές φορές αυθαίρετη, τουριστική ανάπτυξη», αναφέρει παραιτέρω η Daily Mirror, επικαλούμενη κι αυτή με τη σειρά της την έρευνα της Ευρωβουλής. «Λόγω του αυξανόμενου αριθμού επισκεπτών, πολλές διαφορετικές ελληνικές τοποθεσίες αντιμετωπίζουν αυξημένη ζήτηση για καταλύματα.

Κι αυτό παρά το γεγονός ότι σε ορισμένα μέρη, όπως η Αθήνα, οι διανυκτερεύσεις σε καταλύματα τύπου Airbnb αντιπροσωπεύουν πλέον πάνω από το 40% των διαθέσιμων κλινών», καταλήγει το βρετανικό δημοσίευμα, θίγοντας τα κρίσιμα ζητήματα που προκύπτουν λόγω του φαινομένου των βραχυχρόνιων μισθώσεων.

Χιλιάδες διαδήλωσαν κατά του υπερτουρισμού στη Βαρκελώνη: «Ας βάλουμε όρια στον τουρισμό»

www.lifo.gr, 07.07.2024

Οι πολέμιοι του υπερτουρισμού καταγγέλλουν τα αποτελέσματά του στην τιμή της στέγης αλλά και στα τοπικά καταστήματα, στο περιβάλλον ή στις συνθήκες απασχόλησης των ντόπιων

Χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στη Βαρκελώνη και διαδήλωσαν ενάντια στον υπερτουρισμό που πλήττει την πρωτεύουσα της Καταλωνίας, καθώς η οργή αυξάνεται στην Ισπανία που αποτελεί τον δεύτερο τουριστικό προορισμό παγκοσμίως.

Με το σύνθημα «Φτάνει! Ας βάλουμε όρια στον τουρισμό», οι διαδηλωτές ζήτησαν αλλαγή του οικονομικού μοντέλου για την πόλη, πρώτο τουριστικό προορισμό της Ισπανίας.

Οι πολέμιοι του υπερτουρισμού καταγγέλλουν τα αποτελέσματά του στην τιμή της στέγης -τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 68% κατά την διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, σύμφωνα με τον δήμο της Βαρκελώνης - αλλά επίσης τις συνέπειές του στα τοπικά καταστήματα, στο περιβάλλον ή στις συνθήκες απασχόλησης των ντόπιων.

«Τα μαγαζιά της γειτονιάς κλείνουν για να αφήσουν τη θέση τους σε ένα εμπορικό μοντέλο που δεν αντιστοιχεί στις ανάγκες της γειτονιάς. Οι άνθρωποι (...) δεν μπορούν να πληρώσουν τα ενοίκια, αναγκάζονται να φύγουν», λέει μία 35χρονη μουσικός που ζει στην Μπαρσελονέτα.

Η Βαρκελώνη υποδέχθηκε τον περασμένο χρόνο περισσότερα από 12 εκατομμύρια τουρίστες, σύμφωνα με τα στοιχεία του δήμου της πόλης.

Για να διευκολύνει την πρόσβαση των κατοίκων στην στέγη, ο δήμος ανακοίνωσε την πρόθεση να σταματήσει την ενοικίαση τουριστικών καταλυμάτων μέχρι το 2029.

Από τις Βαλεαρίδες μέχρι τις Κανάριες Νήσους και την Μάλαγα οι διαδηλώσεις κατά του υπερτουρισμού πολλαπλασιάζονται στην Ισπανία.

Η Ισπανία είναι ο δεύτερος μετά την Γαλλία τουριστικός προορισμός παγκοσμίως. Τον περασμένο χρόνο υποδέχθηκε 85,1 εκατομμύρια επισκέπτες. Η περιοχή με τον μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών είναι η Καταλωνία, με 18 εκατομμύρια. Ακολουθούν οι Βαλεαρίδες (14,4 εκατομμύρια) και οι Κανάριες Νήσοι (13,9 εκατομμύρια).

Ο τομέας του τουρισμού στην Ισπανία αντιπροσωπεύει το 12,8% του ΑΕΠ και το 12,6% των θέσεων απασχόλησης.

Πόσο ακόμη αντέχουν Αθήνα, Βαρκελώνη, Ιταλική Ριβιέρα; Η εικόνα στα hot spot του ευρωπαϊκού τουρισμού (υπερτουρισμός)

https://www.naftemporiki.gr, 02.07.2023

Τουριστικά

Μανόλης Ανδρόνικος «Παιδεία ή Υπνοπαιδεία», Θεματικοί Κύκλοι Λυκείου, σελ. 312-315

Ερωτήσεις

1. Ο συγγραφέας αντιπαραθέτει στο κείμενο δύο τύπους ταξιδιωτών. Ποιοι είναι αυτοί και ποια χαρακτηριστικά αποδίδει στον καθένα;

2. Να περιγράψετε μια εμπειρία σας παρόμοια με αυτή του συγγραφέα στην προτελευταία παράγραφο καθώς και τα συναισθήματα που σας δημιουργεί «ένας πολύβουος συρφετός τουριστών».

3. Συμμερίζεστε την αισιοδοξία που εκφράζει ο συγγραφέας στον επίλογο; Να τεκμηριώσετε την απάντηση σας με επιχειρήματα.

Αφιέρωμα: Η αειφορία δίνει αξία

Κική Τρύφωνα, εφ. Καθημερινή, 25/5/2017⇗

Η προστασία του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια σε ζήτημα αιχμής για την τουριστική βιομηχανία και βασική προϋπόθεση για την αναβάθμιση των προσφερόμενων υπηρεσιών…

Διακοπές Wi-Fi

Κοσμάς Βίδος, BHmagazino, 22/9/2013

Τουρισμός: Προς νέο ρεκόρ με 35 εκατ. αφίξεις. Το μεγάλο πρόβλημα

www.tovima.gr, 06.06.2024

Ο ελληνικός τουρισμός σπάει τα κοντέρ με 35 εκατ. αφίξεις. Δυσκολίες και ελλείψεις στα επαγγέλματα του κλάδου.

Προς νέο ρεκόρ οδεύει ο ελληνικός τουρισμός, σπάζοντας το φράγμα των 35 εκατ. αφίξεων το 2024. Την ίδια στιγμή, η αναζήτηση προσωπικού έχει εξελιχθεί σε αγώνα δρόμου, τόσο για τα μεγάλα ξενοδοχεία όσο και για τα μικρότερα καταλύματα που ζητούν επιπλέον άτομα τους μήνες του καλοκαιριού.

Σύμφωνα με έρευνα της Εθνικής Τράπεζας, ο ελληνικός τουρισμός είναι έτοιμος να διεκδικήσει μια νέα χρονιά ρεκόρ, έχοντας ως εφόδια τη δυναμική εκκίνηση του έτους και τους θετικούς πρόδρομους δείκτες.

Ειδικότερα, ο ελληνικός τουρισμός είχε ένα δυναμικό ξεκίνημα το 2024 (με τις αφίξεις του 1ου τριμήνου να παρουσιάζουν ετήσια αύξηση 24%) ενώ σχεδόν το σύνολο των πρόδρομων δεικτών συνηγορεί σε θετικούς οιωνούς για τη συνέχεια. Συγκεκριμένα, ο δείκτης μελλοντικής ζήτησης των ελληνικών ξενοδοχείων βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με την αισιοδοξία να αποτυπώνεται σε ρεκόρ καθαρών προσλήψεων για το διάστημα Φεβρουάριος-Απρίλιος (+98 χιλ. έναντι +90 χιλ. το 2023).

Συγκριτικά με το 2023

Παράλληλα, η αεροπορική κίνηση εξωτερικού σε σχέση με τα μεγέθη 2023 καταγράφει

• άνοδο στις εαρινές αφίξεις (της τάξης του 20%), καλλιεργώντας προσδοκίες για μείωση της εποχικότητας,
• αύξηση στις προγραμματισμένες θέσεις της περιόδου Ιούνιος-Οκτώβριος (+8%), και
• ισχυρή ζήτηση από ανεξάρτητους τουρίστες (+14% στις μέχρι τώρα κρατήσεις).

Οι αναλυτές της Εθνικής εκτιμούν ότι το 2024 μπορεί να επιτύχει νέα ρεκόρ, με αφίξεις της τάξης των 35 εκ. τουριστών (+7% έναντι του 2023) και βελτιωμένα έσοδα ανά τουρίστα, οδηγώντας έτσι σε εισπράξεις της τάξης των €22 δις (+10% έναντι του 2023) και ενίσχυση μεριδίου στη μεσογειακή αγορά. Στο σημείο αυτό θα ήταν παράλειψη να μην υπογραμμίσουμε το μεγάλο εύρος απόκλισης γύρω από το βασικό μας σενάριο (κυρίως προς τα κάτω), λόγω υψηλής γεωπολιτικής και κλιματικής αβεβαιότητας καθώς και πιθανών  αναταράξεων από την χρεοκοπία της FTI Touristik.

Τα ξενοδοχεία

Επίσης, η  Εθνική Τράπεζα, μέσω της έρευνας πεδίου σε 200 ξενοδοχεία που διεξήγαγε για 2η συνεχή χρονιά, επιχειρεί να διαγνώσει την οπτική των επιχειρήσεων του κλάδου.

Ξεκινώντας από τις προσδοκίες των ξενοδοχείων για την πορεία του 2024, σημειώνουμε ότι αυτές συνάδουν σε μεγάλο βαθμό με τις δικές μας εκτιμήσεις (ετήσια άνοδος πωλήσεων της τάξης του 10%), με όλους τους βασικούς προορισμούς να αναμένουν ενίσχυση δυναμικής έναντι της περιόδου 2019-2023. Ωστόσο, υπογραμμίζουμε ότι ο κλάδος συνεχίζει να αντιμετωπίζει πρόβλημα προσωπικού, με το 80% του τομέα να δηλώνει αντιμέτωπο με αριθμό κενών θέσεων ίδιο ή μεγαλύτερο του 2023.

Συμπεράσματα

Στη συνέχεια, στρεφόμενοι σε πιο μεσοπρόθεσμη βάση και εμβαθύνοντας στα ευρήματα της έρευνας, διαπιστώνουμε ότι:

• Τα ελληνικά ξενοδοχεία σε μεγάλο βαθμό αντιλαμβάνονται τις τρέχουσες προκλήσεις βιωσιμότητας και εμφανίζονται συνειδητοποιημένα για την αμεσότητα των κινδύνων που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή και τη σταθερά υψηλή εποχικότητα του αυξανόμενου όγκου τουριστών. Συγκεκριμένα, οι μη-αστικοί προορισμοί ξεχωρίζουν σε αυτή την παράμετρο, καθώς η στενότερη σχέση τουριστικού προϊόντος και τοπικών χαρακτηριστικών τους καθιστά πιο ευάλωτους. Στο σημείο αυτό, επίσης σημειώνουμε τα γρήγορα αντανακλαστικά που επιδεικνύουν όσον αφορά τις αλλαγές προτιμήσεων των πελατών, οι οποίοι πλέον δηλώνουν έντονο ενδιαφέρον για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των καταλυμάτων (σε ποσοστό της τάξης 65%).
• Σε πιο στρατηγικό επίπεδο, το 84% του τομέα θεωρεί ότι πεδία που δεν έχουν αξιοποιηθεί πλήρως (όπως πολιτισμός και γαστρονομία) θα προσέθεταν αξία στον ελληνικό τουρισμό, διευρύνοντας τα όρια των δραστηριοτήτων-εμπειριών για τους τουρίστες πέρα από το παραδοσιακό «θάλασσα και ήλιος». Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι τα ελληνικά ξενοδοχεία υστερούν διαχρονικά στον αριθμό των διανυκτερεύσεων ανά άφιξη κατά τους χειμερινούς μήνες (2,5 ημέρες έναντι 3,8 κ.μ.ο. στις λοιπές μεσογειακές χώρες). Το πεδίο αυτό θα μπορούσε δυνητικά να προσφέρει μερικές «εύκολες νίκες» για τον ελληνικό τουρισμό, καθώς η σύγκλιση κοντά στο μεσογειακό μέσο όρο θα μπορούσε να αποφέρει περίπου €0.5 δις στις ετήσιες εισπράξεις.
• Προχωρώντας από τα λόγια στις πράξεις, τα ⅘ του κλάδου προτάσσουν εναλλακτικές στρατηγικές, με στόχο τη μείωση της εποχικότητας και την ενίσχυση των εσόδων ανά άφιξη. Κατανοώντας παράλληλα ότι η επιτυχία της προσπάθειας απαιτεί τη συμμετοχή ολόκληρου του τουριστικού οικοσυστήματος, ένα όλο και μεγαλύτερο κομμάτι του τομέα  αντιλαμβάνεται τη σημασία των υποδομών ως κρίσιμου καταλύτη για την ευόδωση των επιχειρηματικών του σχεδίων (49%, από 30% το 2023).

Συνοψίζοντας, το 2024 φαίνεται να έχει όλα τα εχέγγυα για να εξελιχθεί όχι μόνο σε νέο έτος ορόσημο για τον ελληνικό τουρισμό, αλλά παράλληλα να αποτελέσει την αφετηρία για μια πορεία βιώσιμης ανάπτυξης για τον κλάδο.

Ταξιδιωτική Παιδαγωγική: Η νέα εκπαιδευτική προσέγγιση για βιωματική μάθηση εκτός σχολικής τάξης

www.edweek.gr, 08.06.2024

Η Ταξιδιωτική Παιδαγωγική (Τ.Π.) , είναι μια νέα επιστημονική/παιδαγωγική προσέγγιση που αφορά στην αξιοποίηση του φυσικού, αστικού και περιαστικού περιβάλλοντος, για την προαγωγή της βιωματικής μάθησης, έξω από την τάξη, και την ταυτόχρονη εκμάθηση δεξιοτήτων ζωής, εντός σχολικού ωραρίου, αλλά εκτός σχολικού πλαισίου.

Η Ταξιδιωτική Παιδαγωγική βασίζεται στην αρχή ότι η φύση έχει να μας διδάξει πολύτιμες δεξιότητες για την αντιμετώπιση και τη διαχείριση καταστάσεων στη ζωή μας και δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά να μαθαίνουν να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, να συζητούν τους προβληματισμούς τους, να γίνονται εξωστρεφείς και κοινωνικοί.

Ταξιδιωτική Παιδαγωγική, μια νέα ειδικότητα

Οι κρίσεις οδηγούν σε νέες ευκαιρίες και ο εγκλεισμός, σε νέα μονοπάτια διαφυγής. Έτσι και ο εγκλεισμός λόγω της COVID-19 πανδημίας οδήγησε στην ανάπτυξη μίας νέας παιδαγωγικής ειδικότητας, στην Θεσσαλονίκη, που μέχρι τώρα πριν ήταν άγνωστη στην Ελλάδα, της Ταξιδιωτικής Παιδαγωγικής.

«Τα βουνά υπάρχουν για να μας δώσουν τη δυνατότητα να δείξουμε στον εαυτό μας πόσο πολύ θέλουμε κάτι!», λέει ο Ηλίας Θερμίδης, Παιδαγωγός, Ειδικός Ταξιδιωτικής Παιδαγωγικής, Επιστημονικός Συνεργάτης Πρόγραμμα Προαγωγής Ψυχοσωματικής Υγείας Παιδιών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Όπως εξηγεί, η Ταξιδιωτική Παιδαγωγική είναι μια αυτόνομη επιστημονική/παιδαγωγική προσέγγιση που δραστηριοποιείται στον τομέα της εκδρομικής περιπέτειας με ψυχοπαιδαγωγικό χαρακτήρα. Αφορά σε συγκεκριμένες δράσεις με στόχο την εξοικείωση, την πεζοπορία και τη δραστηριοποίηση των παιδιών στο αστικό, περιαστικό και φυσικό περιβάλλον, και την ταυτόχρονη εκμάθηση δεξιοτήτων ζωής, εκτός σχολικού πλαισίου.

Ο στόχος της ταξιδιωτικής παιδαγωγικής

Απώτερος στόχος της Ταξιδιωτικής Παιδαγωγικής είναι η ψυχολογική ενδυνάμωση των παιδιών, όταν αυτά δυσκολεύονται να διαχειριστούν το θυμό τους, όταν αντιμετωπίζουν έντονο άγχος και φοβίες, όταν έχουν έλλειψη αυτοπεποίθησης ή κοινωνικότητας ή όταν είναι συναισθηματικά φορτισμένα ή πιεσμένα.

H Ταξιδιωτική Παιδαγωγική συνδυάζει την εκπαίδευση στις δεξιότητες της ζωής και τις εμπειρίες της φύσης. Οι δεξιότητες της ζωής είναι χρήσιμες και διδάσκονται σε όλο τον κόσμο ενώ η Ταξιδιωτική Παιδαγωγική ως παιδαγωγική προσέγγιση δίνει τη δυνατότητα να διδάσκονται εκτός τάξης, έξω από κλειστούς χώρους. Η Ταξιδιωτική Παιδαγωγική βασίζεται στην αρχή ότι η φύση έχει να μας διδάξει πολύτιμες δεξιότητες για την αντιμετώπιση και τη διαχείριση καταστάσεων στη ζωή μας και δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά να μαθαίνουν να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, να συζητούν τους προβληματισμούς τους, να γίνονται εξωστρεφείς και κοινωνικοί.

Δεξιότητες μέσω των εξορμήσεων

Οι κατάλληλες δεξιότητες που υλοποιούνται στα πλαίσια των εξορμήσεων μετατρέπουν τα παιδιά σε ανθεκτικούς χαρακτήρες σωματικά και ψυχολογικά και δραστηριοποιούνται να αγαπούν και να φροντίζουν τον εαυτό τους. Μαθαίνουν να ζητούν βοήθεια όταν αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα κι η οποία τους παρέχεται κατάλληλα, διακριτικά, εξατομικευμένα και άμεσα.

Η μοναδικότητα της Ταξιδιωτικής Παιδαγωγικής έγκειται στο συνδυασμό της εκπαίδευσης στις βασικές ψυχοκοινωνικές δεξιότητες και της εκπαίδευσης στις δεξιότητες της φύσης.

Δεξιότητες που επιτυγχάνονται μετά από τις ανάλογες δράσεις είναι:

• ενσυναίσθηση,
• αυτογνωσία,
• συνεργασία,
• θετική στάση ως προς τη ζωή,
• αισιόδοξη σκέψη,
• έλεγχος των δυσάρεστων σκέψεων,
• διαχείριση δύσκολων καταστάσεων μέσω της συμπαράστασης και
• συντροφικότητα.

Η Ταξιδιωτική Παιδαγωγική σκοπεύει να ενθουσιάσει τα παιδιά μέσα από κατάλληλες δεξιότητες να αναπτύξουν νατουραλιστική νοημοσύνη (του Η. Gardner) μέσω της συστηματικής παρατήρησης, της κατηγοριοποίησης των ερεθισμάτων που δέχονται κατά την πεζοπορική τους εμπειρία και την αξιοποίηση της εμπειρίας που αποκτούν.

Τα παιδιά που μπαίνουν στον κόσμο της Ταξιδιωτικής Παιδαγωγικής λαμβάνουν το πράσινο φως στο φωτεινό σηματοδότη της φύσης και ύστερα δεν θα ξανακοιτάξουν ποτέ ένα δέντρο, ένα ζωάκι την πόλη τους, ή τον εαυτό τους με τον ίδιο τρόπο.

Ο Αύγουστος της αρπαχτής

Περικλής Κοροβέσης, εφ. Ελευθεροτυπία, 19/8/2002

Ένας μπάρμπας, από αυτούς που φωτογραφίζουν οι τουρίστες ή γίνονται καρτ ποστάλ, στην προβλήτα ενός κυκλαδίτικου νησιού, εκεί όπου είναι στοιβαγμένοι χιλιάδες τουρίστες υπό καύσωνα, πουλάει λουκούμια και δίνει δώρο ένα μικρό μπουκάλι παγωμένο νερό. Μαζί του και ο γαϊδουράκος που κουβαλούσε τα νερά. Κάποιος γλωσσομαθής Έλληνας ακούει την τιμή του λουκουμιού στα αγγλικά, εκατό ευρώ το ένα, και ρωτάει αν μπορεί να πουλήσει λουκούμια με τέτοια τιμή. «Είναι για τους τουρίστες», είπε, «και ένα να πουλήσω την ημέρα φτάνει, δεν πάμε για πολλά».

Ο φίλος που μου είπε την ιστορία ισχυρίζεται πως υπήρξε αυτόπτης μάρτυς και μάλιστα μου είπε και το όνομα του νησιού, το όνομα του μπάρμπα, αλλά και το όνομα του γαϊδάρου. Επειδή δεν μπόρεσα να διασταυρώσω την πληροφορία και για να αποφύγω την αλληλογραφία με το δήμαρχο, όπως έγινε παλιότερα με την Κω -στα τουριστικά μέρη η όποια κριτική παρατήρηση εκλαμβάνεται ως δυσφήμηση του νησιού, που υπηρετεί σκοτεινούς σκοπούς- προτιμώ να αφηγηθώ το συμβάν σαν ιστορία και όχι ως  καταγγελία.

Εξάλλου οι τρέχουσες τιμές που μπορεί να σου τύχουν, σε πραγματικά ασήμαντα μαγαζιά, μπορεί και να είναι δέκα ευρώ το ποτό ή τάλιρο ένας καπουτσίνο. Η τουριστική Ελλάδα αγωνίζεται για να πλουτίσει εδώ και τώρα. Με ένα μήνα δουλειά, άντε δύο, όχι μονάχα θέλει να ζήσει τους υπόλοιπους έντεκα, αλλά θέλει να πιάσει την καλή. Και δεν είναι λίγοι αυτοί που τα κατάφεραν. Όλοι μας έχουμε την εμπειρία «του καλού παιδιού» που είχε μια ψευτοπαράγκα, σ’ ένα υπέροχο μέρος, όπου ο πατέρας ψάρευε, η μάνα μαγείρευε και η αδελφή στη λάντζα. Εμείς κατασκηνώναμε και είχαμε πρόσβαση στο φτωχό σε νερό, αυτοσχέδιο ντους, μ’ αντάλλαγμα να τρώμε μονίμως εκεί. Την επόμενη χρονιά έκανε τα πρώτα υποτυπώδη δωμάτια και το αυτοκίνητο αντικατέστησε το τρακτέρ. Την τρίτη χρονιά πήρε ένα δάνειο, αναβάθμισε το μαγαζί και τα δωμάτια, τα φρέσκα ψάρια γίνηκαν κατεψυγμένα, όπως και ο μουσακάς, που ερχόταν από την Αθήνα, το αυτοκινητάκι ήταν πια τέσσερα επί τέσσερα κι η βαρκούλα έγινε φουσκωτό με βαριά μηχανή. Όταν πια τηλεφωνάς να κλείσεις δωμάτιο, δεν σε θυμάται και σε περίπτωση που θα σε  θυμηθεί, όταν σου δίνει δωμάτιο, σου κάνει τη χάρη. (Είναι κλεισμένα, αλλά για σένα…)

Είναι εδώ και κάποια χρόνια που ο Αύγουστος, το κατ’ εξοχήν καλοκαίρι, γίνεται κόλαση στα τουριστικά μέρη. Οι ντόπιοι που δεν έχουν τουριστικές επιχειρήσεις ή περιμένουν να περάσει αυτή η τουριστική κατοχή ή φεύγουν. Για ποιο λόγο να υποβάλεις εθελοντικά τον εαυτό σου σε μια ταλαιπωρία που θα σου στοιχίσει πανάκριβα και το μόνο που θα έχεις αποκομίσει από τις διακοπές σου θα είναι φριχτές ιστορίες αισχροκέρδειας; Γι’ αυτό και πολλοί έχουν καθιερώσει ταξίδια στο εξωτερικό, που αν δεν στοιχίζουν φτηνότερα, τουλάχιστον δεν είναι κατά πολύ ακριβότερα από την οποιαδήποτε κατοικημένη βραχονησίδα που έγινε τουριστική.

Φέτος κανένα τουριστικό μέρος δεν είχε πληρότητα και οι κρατήσεις ήταν μειωμένες κατά 15%. Δόθηκαν πολλές εξηγήσεις γι’ αυτό και βρέθηκαν διάφορες αιτίες. Από τον ιό κοξάκι μέχρι τη 17Ν. Κανένας αρμόδιος δεν σκέφτηκε πως αρχίζουμε να πληρώνουμε αυτή τη μορφή τουριστικής ανάπτυξης που είχε ημερομηνία λήξης. Το ίδιο τερατώδες ξενοδοχείο υπάρχει και στην Τουρκία στη μισή τιμή. Και ο μέσος τουρίστας δεν κοιτάζει χώρα, ούτως ή άλλως δεν βγαίνει από το ξενοδοχείο του, κοιτάζει τιμή και θερμοκρασία θαλάσσης. Και αυτό νοικιάζει για μια εβδομάδα. Αυτό που θα μπορούσε να κάνει βιώσιμο τον τουρισμό θα ήταν μια άλλη αντίληψη ήπιας ανάπτυξης με σεβασμό στο περιβάλλον και στην υψηλή ποιότητα των υπηρεσιών που θα είχαν ένα καθαρό ελληνικό χρώμα, όπως αυτό θα έβγαινε από τις παραδόσεις και τον πολιτισμό αυτού του τόπου. Και αυτό χάθηκε σχεδόν οριστικά και θα συνεχίσουμε έτσι μέχρι την πλήρη καταστροφή. Η χαριστική βολή θα είναι η Ολυμπιάδα των δωματίων. Θα γεμίσουν μια φορά, θα ξαναγεμίσουν;

Και για να μη φανεί πως είμαστε υπερβολικοί, ας δούμε τι γράφει για μας ο καλύτερος τουριστικός οδηγός του κόσμου, ο Lonely Planet: «Θα είμαστε πολύ ευτυχείς αν δεν είχαμε ποτέ ξανά την ευκαιρία στη ζωή μας να ξαναζήσουμε στην Ελλάδα: τα σκουπίδια της, την ατμοσφαιρική μόλυνση, τη δαιμονική οδήγηση, τους επιθετικούς εστιάτορες, την καταστροφή του περιβάλλοντος από την άναρχη δόμηση, την εξαφάνιση κάθε είδους παραδοσιακής ζωής και κάθε άνδρας, γυναίκα, παιδί θέλει να τα πιάσει γρήγορα από τους τουρίστες». Και αν αυτά τα γράφει ο πιο έγκυρος οδηγός, δεν χρειαζόμαστε άλλο καθρέφτη για το τι προσφέρουμε.

Ρεκόρ στον τουρισμό

Κώστας Ντελέζος, εφ. Τα Νέα, 4/11/1998

Ρεκόρ στις αφίξεις ξένων τουριστών, που στο τέλος του χρόνου αναμένεται να ξεπεράσουν τα δώδεκα εκατομμύρια, προβλέπουν για εφέτος το Υπουργείο Ανάπτυξης και ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού. Το 1998 από πλευράς τουριστικής κίνησης «ήταν μια πολύ καλή χρονιά», δήλωσε χαρακτηριστικά χθες η υπουργός Ανάπτυξης Βάσω Παπανδρέου και επισήμανε ότι «το 1999, σύμφωνα με τις έως τώρα προβλέψεις, θα πάει ακόμα καλύτερα».

(…) Η αύξηση της τουριστικής κίνησης οφείλεται κυρίως στην ποιοτική αναβάθμιση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, στη βελτίωση της υποδομής και της γενικότερης εικόνας της χώρας στο εξωτερικό, καθώς και στην καλύτερη και αποτελεσματικότερη προβολή του τουρισμού στις ξένες αγορές. (…) Ήδη ξεκινάει η τουριστική προβολή διαφήμιση της Ελλάδας στις μεγάλες αγορές του εξωτερικού για την ερχόμενη τουριστική περίοδο. Είναι η πρώτη φορά που η διαφημιστική καμπάνια ξεκινάει τόσο νωρίς (…). Θα διατεθούν συνολικά 10 δισεκατομμύρια δραχμές, όπως και πέρυσι.

Το ταξίδι στον αρχαίο κόσμο

Lionel Casson, Το ταξίδι στον αρχαίο κόσμο, μτφρ. Λίνα Σταματιάδη, εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα 1995

«Κάνουμε ταξίδια και διασχίζουμε θάλασσες αναζητώντας αυτά που απαξιούμε να τα κοιτάξουμε, όταν είναι μπροστά στα μάτια μας. Κι αυτό είτε γιατί η φύση έτσι κανόνισε τα πράγματα, ώστε να κυνηγάμε το μακρινό και να μένουμε αδιάφοροι σ’ αυτό που είναι δίπλα μας, είτε γιατί κάθε επιθυμία χάνει την αξία της, όταν ικανοποιείται εύκολα· ή ακόμα, γιατί αναβάλουμε την επίσκεψή μας σε κάτι με τη σκέψη ότι μπορούμε να το δούμε όποτε το θελήσουμε…».

Με τα λόγια αυτά ο Πλίνιος ο Νεώτερος καταγράφει στις αρχές του 2ου μ.Χ. αι. μια στάση εντελώς οικεία στο σύγχρονο ταξιδιώτη που λαχταρά το μακρινό κι εξωτικό αγνοώντας το αξιοθέατο που βρίσκεται δίπλα του. «Υπάρχουν πάμπολλα πράγματα στην πόλη μας και στα περίχωρα», συνεχίζει ο Πλίνιος, «που δεν τα έχουμε δει ούτε καν ακούσει, ενώ αν βρίσκονταν στην Ελλάδα ή στην Αίγυπτο ή στην Ασία… θα είχαμε ακούσει και διαβάσει γι’ αυτά και θα τα είχαμε δει με τα ίδια μας τα μάτια».

Με τα λόγια αυτά μας εισάγει επίσης ο Lionel Casson στο κεφάλαιο των δρομολογίων που ακολουθούσαν οι τουρίστες των ρωμαϊκών χρόνων κατά τις περιηγήσεις τους, στο μεγάλο του έργο «Το ταξίδι στον αρχαίο κόσμο»…

Εθνική εγρήγορση για τον τουρισμό

Ιουλία Γ. Αρμάγου*, εφ. Το Βήμα, 25/2/1996

Τη χώρα μας επισκέπτονται τα τελευταία τρία χρόνια (1992-1994) περίπου 10 εκατομμύρια ξένοι τουρίστες ετησίως. Ο τουριστικός κλάδος συμμετείχε κατά 9,6 στο ΑΕΠ το 1994, ενώ το ταξιδιωτικό συνάλλαγμα που εισέρευσε το 1994 στη χώρα μας ανήλθε σε 3,9 δισεκατομμύρια δολάρια και το 1995 περίπου σε 6 δισ. δολάρια. Η συνολική άμεση απασχόληση στον τουριστικό τομέα είναι της τάξης των 280.000 εργαζομένων.

Παρά τη φαινομενική όμως ευημερία των αριθμών, ο ελληνικός τουρισμός παρουσιάζει πολλά προβλήματα και ατέλειες, τα οποία επιβεβαιώθηκαν με την περυσινή μείωση των αφίξεων στη χώρα μας κατά 10% και των διανυκτερεύσεων κατά 15%. Το γεγονός αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό συγκρινόμενο με την αυξητική τάση που παρουσίασαν οι αφίξεις τουριστών στις άλλες ανταγωνίστριες μεσογειακές χώρες, όπως +20% στην Πορτογαλία, +18% στην Ιταλία, +40% στην περίπτωση της γειτονικής Τουρκίας.

Με δεδομένες τις πιο πάνω σύντομες διαπιστώσεις προτείνεται: η δημιουργία ενός ή περισσότερων πανίσχυρων ταξιδιωτικών φορέων από τα ήδη καταξιωμένα ελληνικά τουριστικά γραφεία, ξενοδοχεία, εφοπλιστές ιδιοκτήτες επιβατηγών πλοίων και άλλες συναφείς τουριστικές επιχειρήσεις (βάσει των προτύπων λειτουργίας των ξένων tour operators) ή με συνεργασία μεταξύ κράτους και των ιδιωτικών αυτών τουριστικών επιχειρήσεων. Σε περίπτωση επιχειρηματικής συνεργασίας του ΕΟΤ με τον κλάδο των πιο πάνω επιχειρήσεων, ένα μεγάλο ποσοστό εκ των 10 δισ. δραχμών που προγραμματίζει να διαθέσει η ελληνική πολιτεία το 1996 για διαφήμιση θα μπορούσε να ενισχύσει τη δημιουργία αυτών των φορέων και να αποτελέσει μέρος του αρχικού μετοχικού τους κεφαλαίου…

…<Χρειάζεται> μια ευρύτερη συνεργασία του κλάδου αυτού με όλους τους άλλους φορείς που έχουν σχέση με τον τουρισμό, μη εξαιρουμένου και του κλάδου των κοσμηματοπωλών-χρυσοχόων, που σύμφωνα με δηλώσεις (στις 16 / 10 / 1995 στην ΕΤ1) του κ. Ηλία Λαλαούνη απασχολεί περίπου 50.000 άτομα και αποφέρει στη χώρα μας πλέον του ενός δισ. δολαρίων!

Με την κατάλληλη ενίσχυση, συμπαράσταση και το συντονισμό της προσπάθειας αυτής από την πολιτεία θα μπορέσει η χώρα μας να αποκομίσει ανυπολόγιστα οικονομικά οφέλη με την αύξηση του ΑΕΠ, ενώ σταδιακά το πακέτο τουρισμός σε όλη την έκτασή του θα μπορούσε να γίνει κατά μεγάλο ποσοστό αντικείμενο δικής μας εκμετάλλευσης…

*οικονομολόγος, υποψήφια διδάκτωρ στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και διπλωματούχος ξεναγός

Η διαφήμιση έφερε τουρισμό

Κώστας Ντελέζος, εφ. Τα Νέα, 12/11/1997

Μια επιτυχημένη τουριστική χρονιά… πολλά χρωστάει και στη διαφήμιση. Κοινό «μυστικό» στον χώρο του τουρισμού είναι ότι οι αφίξεις και το τουριστικό συνάλλαγμα αυξάνονται περισσότερο, όταν μεγαλώνει και η δαπάνη που διατίθεται κάθε χρόνο για προβολή και διαφήμιση της τουριστικής Ελλάδας στις αγορές του εξωτερικού.

Το τουριστικό προϊόν όπως χαρακτηριστικά τονίζουν οι επιχειρηματίες του τουρισμού σε αντίθεση με όλα τα άλλα προϊόντα, καταναλώνεται πάντα στον τόπο της παραγωγής του. Δεν αποθηκεύεται, ούτε συσκευάζεται για να εξαχθεί και δεν πωλείται στα ράφια των καταστημάτων. Ο ξένος καταναλωτής, που δεν έχει καν την ευκαιρία της δοκιμής, για να το γνωρίσει, πρέπει απαραιτήτως να επισκεφθεί τη χώρα η οποία το παράγει.

Για να συμβεί όμως αυτό, τονίζουν οι ασχολούμενοι με τον τουρισμό, χρειάζεται κάποιο «ερέθισμα» και εδώ ακριβώς αρχίζει ο ρόλος της διαφήμισης. Η Ελλάδα, όπως και οι υπόλοιπες χώρες, διαφημίζουν το τουριστικό προϊόν τους στο εξωτερικό, χρησιμοποιώντας για τον σκοπό αυτό τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (τηλεόραση, ραδιόφωνο, εφημερίδες, περιοδικά, εξειδικευμένα έντυπα) και τις διαφημιστικές εταιρείες. Πέρυσι, η χώρα μας διέθεσε περίπου 5,8 δισ. δραχμές (περίπου 25 εκατομμύρια δολάρια) για προβολή και διαφήμιση και σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, κατατάσσεται παγκοσμίως στη δέκατη θέση. Την πρώτη θέση κατέχει ο Καναδάς που διέθεσε περίπου 150 εκατομμύρια δολάρια για τουριστική διαφήμιση και προβολή, ενώ ακολουθεί η Μεγάλη Βρετανία με 100 εκατομμύρια δολάρια.

Η Γαλλία, που από πλευράς τουριστικής κίνησης θεωρείται ο δημοφιλέστερος προορισμός στον κόσμο (το 1996 την επισκέφθηκαν 61.500.000 τουρίστες) δαπάνησε περίπου 80 εκατομμύρια δολάρια και βρίσκεται στην τέταρτη θέση. Από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες που θεωρούνται ανταγωνιστικές προς την Ελλάδα, η Τουρκία δαπάνησε το 1996 για διαφήμιση 21 εκατομμύρια δολάρια (την επισκέφθηκαν 8,6 εκατομμύρια τουρίστες και πλησίασε αρκετά την Ελλάδα), η Ιταλία 20 εκατομμύρια δολάρια (56 εκατομμύρια τουρίστες) και η Ισπανία 89 εκατομμύρια δολάρια (41 εκατομμύρια τουρίστες).

Βιβλιογραφία

• Casson Lionel, Το ταξίδι στον αρχαίο κόσμο, μτφρ. Λίνα Σταματιάδη, εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα 1995.
• Τσάρτας Πάρις, Τουρίστες, ταξίδια, τόποι: κοινωνιολογικές προσεγγίσεις στον τουρισμό, εκδ. Εξάντας, Αθήνα 1996.