Εισαγωγή στα Λατινικά — Σχεδιάγραμμα
1. Ελληνική και λατινική
- Ρωμαϊκός κόσμος: ελληνόφωνη Ανατολή, λατινόφωνη Δύση.
- Συνέχεια Ρώμης–Βυζαντίου· κλασικές σπουδές.
- Διεθνής επίδραση: εκπαίδευση, επιστήμη, Εκκλησία, λογοτεχνία.
- Λατινογενείς γλώσσες: ιταλικά, γαλλικά, ισπανικά, πορτογαλικά, ρουμανικά.
2. Γλώσσα και λογοτεχνική αφετηρία
- Λάτιο· ινδοευρωπαϊκή συγγένεια με την ελληνική.
- Ελληνικές επαφές και επίδραση στο αλφάβητο.
- 240 π.Χ.: Λίβιος Ανδρόνικος· δράμα και μετάφραση της Οδύσσειας.
3. Κοινά γνωρίσματα
- Ελληνικά πρότυπα· imitatio: δημιουργική πρόσληψη· aemulatio: συναγωνισμός.
- Επιλογή προτύπων διαφορετικών εποχών.
- Διαφορετική ωρίμανση ειδών· ρωμαϊκή σάτιρα.
- Προσεγμένη μορφή· ειδίκευση δημιουργών.
4. Εποχές και εκπρόσωποι
| Εποχή | Χρονικά όρια |
|---|
| Προκλασική | Απαρχές–περ. 100 π.Χ. |
| Κλασική | Περ. 100 π.Χ.–14 μ.Χ. |
| Μετακλασική | 14 μ.Χ.–μέσα 3ου αιώνα |
| Ύστερη Αρχαιότητα | Μέσα 3ου–6ος αιώνας |
Προκλασική
- Ελληνισμός και παραδοσιακά ήθη· ρωμαϊκή επέκταση.
- Κωμωδία: Πλαύτος, Τερέντιος.
- Έπος: Ανδρόνικος, Έννιος.
- Πεζογραφία: Κάτων.
Κλασική
- Εμφύλιοι· Άκτιο· Αύγουστος· pax Romana.
- Ρεπουμπλικανική περίοδος, 100–31 π.Χ.:
- Κικέρων, Καίσαρ, Σαλλούστιος.
- Κάτουλλος· Λουκρήτιος.
- Αυγούστεια περίοδος, 31 π.Χ.–14 μ.Χ.:
- Βεργίλιος: Αινειάδα.
- Οράτιος· Τίβουλλος· Προπέρτιος· Οβίδιος.
- Τίτος Λίβιος· Βιτρούβιος.
Μετακλασική
- Αυτοκρατορία· κλασικισμός· αρχαϊσμός· χριστιανική συγγραφή.
- Γραμματική, επιστήμη, δίκαιο, ιστοριογραφία, μυθιστόρημα.
- Πλίνιος· Σενέκας· Πετρώνιος.
Ύστερη Αρχαιότητα
- Κωνσταντινούπολη· Ανατολή–Δύση· χριστιανισμός.
- Βοήθιος· Αμβρόσιος· Ιερώνυμος· Αυγουστίνος.
5. Διαχρονική συνέχεια
- Μεσαιωνική και νεολατινική παραγωγή.
- Ρωμανικές γλώσσες· διατήρηση της λατινικής παιδείας.
