Εισαγωγή στα Λατινικά — Σχεδιάγραμμα

1. Ελληνική και λατινική

  • Ρωμαϊκός κόσμος: ελληνόφωνη Ανατολή, λατινόφωνη Δύση.
  • Συνέχεια Ρώμης–Βυζαντίου· κλασικές σπουδές.
  • Διεθνής επίδραση: εκπαίδευση, επιστήμη, Εκκλησία, λογοτεχνία.
  • Λατινογενείς γλώσσες: ιταλικά, γαλλικά, ισπανικά, πορτογαλικά, ρουμανικά.

2. Γλώσσα και λογοτεχνική αφετηρία

  • Λάτιο· ινδοευρωπαϊκή συγγένεια με την ελληνική.
  • Ελληνικές επαφές και επίδραση στο αλφάβητο.
  • 240 π.Χ.: Λίβιος Ανδρόνικος· δράμα και μετάφραση της Οδύσσειας.

3. Κοινά γνωρίσματα

  • Ελληνικά πρότυπα· imitatio: δημιουργική πρόσληψη· aemulatio: συναγωνισμός.
  • Επιλογή προτύπων διαφορετικών εποχών.
  • Διαφορετική ωρίμανση ειδών· ρωμαϊκή σάτιρα.
  • Προσεγμένη μορφή· ειδίκευση δημιουργών.

4. Εποχές και εκπρόσωποι

ΕποχήΧρονικά όρια
ΠροκλασικήΑπαρχές–περ. 100 π.Χ.
ΚλασικήΠερ. 100 π.Χ.–14 μ.Χ.
Μετακλασική14 μ.Χ.–μέσα 3ου αιώνα
Ύστερη ΑρχαιότηταΜέσα 3ου–6ος αιώνας

Προκλασική

  • Ελληνισμός και παραδοσιακά ήθη· ρωμαϊκή επέκταση.
  • Κωμωδία: Πλαύτος, Τερέντιος.
  • Έπος: Ανδρόνικος, Έννιος.
  • Πεζογραφία: Κάτων.

Κλασική

  • Εμφύλιοι· Άκτιο· Αύγουστος· pax Romana.
  • Ρεπουμπλικανική περίοδος, 100–31 π.Χ.:
    • Κικέρων, Καίσαρ, Σαλλούστιος.
    • Κάτουλλος· Λουκρήτιος.
  • Αυγούστεια περίοδος, 31 π.Χ.–14 μ.Χ.:
    • Βεργίλιος: Αινειάδα.
    • Οράτιος· Τίβουλλος· Προπέρτιος· Οβίδιος.
    • Τίτος Λίβιος· Βιτρούβιος.

Μετακλασική

  • Αυτοκρατορία· κλασικισμός· αρχαϊσμός· χριστιανική συγγραφή.
  • Γραμματική, επιστήμη, δίκαιο, ιστοριογραφία, μυθιστόρημα.
  • Πλίνιος· Σενέκας· Πετρώνιος.

Ύστερη Αρχαιότητα

  • Κωνσταντινούπολη· Ανατολή–Δύση· χριστιανισμός.
  • Βοήθιος· Αμβρόσιος· Ιερώνυμος· Αυγουστίνος.

5. Διαχρονική συνέχεια

  • Μεσαιωνική και νεολατινική παραγωγή.
  • Ρωμανικές γλώσσες· διατήρηση της λατινικής παιδείας.
Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία