Γλώσσα αʹ γυμνασίου: Ενότητα 1

Αʹ. Κείμενα

ΚείμενοΕίδοςΣκοπός
1. «Πρώτη μέρα στο Γυμνάσιο»Λογοτεχνικό, κυρίως αφηγηματικό, με διαλόγους.Αφηγείται την πρώτη μέρα μιας μαθήτριας στο Γυμνάσιο και μεταδίδει τα συναισθήματά της, ώστε ο αναγνώστης να συμμεριστεί την εμπειρία της.
2. «Μιλώ, ζωγραφίζω, γράφω»Πληροφοριακό και επεξηγηματικό άρθρο.Ενημερώνει για την εξέλιξη της ανθρώπινης επικοινωνίας και εξηγεί τη σημασία της γραφής και του αλφαβήτου.
3. «Διάφοροι κώδικες στη ζωή μου»Πολυτροπικό κείμενο: συνδυάζει λέξεις, εικόνες και σύμβολα.Δείχνει ότι επικοινωνούμε με διαφορετικούς κώδικες, όπως τα σήματα κυκλοφορίας, οι μαθηματικοί συμβολισμοί, οι νότες και η γλώσσα.
Πρόσθετες ερωτήσεις κατανόησης

Κείμενο 1: «Πρώτη μέρα στο Γυμνάσιο»

  1. Η Άννα προσπαθεί να δείχνει «σοβαρή» καθώς πηγαίνει στο σχολείο. Ταιριάζει αυτή η εξωτερική εικόνα με όσα σκέφτεται και νιώθει; Να εξηγήσετε την απάντησή σας.
  2. Πώς βοηθά ο Γιώργος την Άννα τις πρώτες στιγμές της στο σχολείο; Γιατί η παρουσία του είναι σημαντική γιʼ αυτήν;
  3. Τι μαθαίνουν οι μαθητές για τον νέο γυμνασιάρχη πριν τον ακούσουν να μιλά; Επιβεβαιώνεται η εικόνα που είχαν σχηματίσει;
  4. Πώς αλλάζει το κλίμα για την Άννα όταν γνωρίζει την Αγγέλα; Ποια στοιχεία του διαλόγου τους δείχνουν ότι αρχίζουν να αισθάνονται άνετα η μία με την άλλη;

Κείμενο 2: «Μιλώ, ζωγραφίζω, γράφω»

  1. Ποια δυσκολία δημιουργούσε το γεγονός ότι οι άνθρωποι διατηρούσαν τις πληροφορίες μόνο στη μνήμη τους;
  2. Πώς συνδέεται, σύμφωνα με το κείμενο, η ανάγκη καταγραφής των πληροφοριών με την εμφάνιση των πρώτων ζωγραφιών;
  3. Τι άλλαξε σταδιακά στις ζωγραφιές, ώστε να προκύψουν τα γράμματα;
  4. Το κείμενο αναφέρει ότι η γραφή μεταφέρει πληροφορίες σε ανθρώπους που τους χωρίζει ο χρόνος ή η απόσταση. Μπορείτε να δώσετε ένα παράδειγμα για καθεμία από αυτές τις δύο περιπτώσεις;

Κείμενο 3: «Διάφοροι κώδικες στη ζωή μου»

  1. Γιατί το κείμενο παρουσιάζει τους διαφορετικούς κώδικες μέσα από τη διαδρομή και τη σχολική ημέρα ενός μαθητή; Τι καταλαβαίνουμε έτσι για τη θέση τους στην καθημερινότητά μας;
  2. Τι πληροφορία μεταδίδει το κουδούνι του σχολείου; Πώς γνωρίζουν οι μαθητές τι σημαίνει ο ήχος του;
  3. Ποιος χρειάζεται να γνωρίζει περισσότερα για να καταλάβει ένα μουσικό απόσπασμα γραμμένο με νότες: όποιος απλώς το βλέπει ή όποιος έχει μάθει μουσική σημειογραφία; Τι δείχνει αυτό για την κατανόηση ενός κώδικα;
  4. Το κείμενο περιλαμβάνει μια φράση στα αρχαία ελληνικά. Γιατί μπορεί ένας μαθητής να αναγνωρίζει τα γράμματα αλλά να δυσκολεύεται να καταλάβει το νόημά της;

Βʹ. Επικοινωνία

1. Οι παράγοντες της επικοινωνίας

Επικοινωνία είναι η ανταλλαγή μηνυμάτων ανάμεσα σε δύο ή περισσότερους ανθρώπους. Όταν εξετάζουμε μια περίπτωση επικοινωνίας, ρωτάμε:

  • Ποιος στέλνει το μήνυμα; Αυτός είναι ο πομπός.
  • Σε ποιον απευθύνεται; Αυτός είναι ο δέκτης.
  • Τι λέει ή γράφει; Αυτό είναι το μήνυμα.
  • Γιατί επικοινωνεί; Αυτός είναι ο σκοπός του: μπορεί, για παράδειγμα, να θέλει να πληροφορήσει, να ρωτήσει, να προτείνει ή να εκφράσει ένα συναίσθημα.
  • Με ποιον κώδικα και με ποιο μέσο επικοινωνεί; Μπορεί να χρησιμοποιεί την ελληνική γλώσσα και να μιλά πρόσωπο με πρόσωπο, να τηλεφωνεί ή να γράφει μια επιστολή.

Παράδειγμα: Η Άννα ρωτά τον Γιώργο: «Σε ποιο προαύλιο πρέπει να πάμε;». Η Άννα είναι ο πομπός, ο Γιώργος ο δέκτης και σκοπός της ερώτησης είναι να πάρει μια πληροφορία. Όταν ο Γιώργος της απαντήσει, οι ρόλοι τους αντιστρέφονται.

2. Οι συνθήκες της επικοινωνίας

Ο τρόπος που εκφραζόμαστε εξαρτάται από τον άνθρωπο στον οποίο απευθυνόμαστε, τη σχέση μας μαζί του, τον σκοπό μας και τις συνθήκες στις οποίες επικοινωνούμε.

Για παράδειγμα, στον φίλο μας μπορεί να πούμε «Πες μου τι έγινε», ενώ στον διευθυντή του σχολείου «Θα μπορούσατε να μου πείτε τι συνέβη;». Και στις δύο περιπτώσεις ζητούμε πληροφορίες, αλλά επιλέγουμε διαφορετικό ύφος.

Για να γίνει κατανοητό ένα μήνυμα, ο δέκτης χρειάζεται να γνωρίζει τον κώδικα που χρησιμοποιεί ο πομπός. Επίσης, ο πομπός χρειάζεται να επιλέγει λέξεις κατάλληλες για τον δέκτη του. Στο κείμενο 1, η Άννα δυσκολεύεται να καταλάβει τα λόγια του γυμνασιάρχη.

3. Προφορική και γραπτή επικοινωνία

Η γλωσσική επικοινωνία μπορεί να είναι προφορική ή γραπτή. Στην πρώτη μιλάμε και ακούμε· στη δεύτερη γράφουμε και διαβάζουμε.

Το μέσο που επιλέγουμε επηρεάζει τη μορφή και το ύφος του μηνύματος. Μια συζήτηση στην αυλή, μια επιστολή σε φίλο και ένα σύντομο μήνυμα στο κινητό μπορούν να έχουν τον ίδιο σκοπό, αλλά συνήθως διατυπώνονται διαφορετικά. Περισσότερα για τις διαφορές προφορικού και γραπτού λόγου θα βρείτε στο Σχεδιάγραμμα ②.

4. Οι κώδικες επικοινωνίας

Κώδικας είναι ένα σύστημα σημείων ή σημάτων με κανόνες, που χρησιμοποιούμε για να μεταδώσουμε μηνύματα. Η γλώσσα είναι ο γλωσσικός κώδικας. Υπάρχουν όμως και άλλοι κώδικες:

  • Τα σήματα της οδικής κυκλοφορίας μάς πληροφορούν ή μας προειδοποιούν.
  • Οι αριθμοί και τα μαθηματικά σύμβολα εκφράζουν μαθηματικές σχέσεις.
  • Οι νότες χρησιμοποιούνται για την καταγραφή της μουσικής.
  • Το κουδούνι του σχολείου μάς ειδοποιεί ότι αρχίζει ή τελειώνει το μάθημα.

Ένας κώδικας μάς είναι χρήσιμος όταν γνωρίζουμε τι σημαίνουν τα σημεία του. Έτσι, μπορούμε να καταλάβουμε ένα απλό μαθηματικό σύμβολο, αλλά ίσως όχι τα ειδικά σύμβολα μιας επιστήμης που δεν έχουμε ακόμη διδαχτεί.

5. Πολυτροπικά κείμενα

Πολυτροπικά λέγονται τα κείμενα που μεταδίδουν το μήνυμά τους συνδυάζοντας διαφορετικούς τρόπους, όπως λέξεις, εικόνες, αριθμούς και σύμβολα.

Για παράδειγμα, σε ένα δελτίο πρόγνωσης του καιρού διαβάζουμε λέξεις και θερμοκρασίες, αλλά βλέπουμε επίσης χάρτες και σύμβολα για τον ήλιο, τα σύννεφα ή τη βροχή. Όλα αυτά συνεργάζονται για να μας ενημερώσουν.

Γʹ. Είδη προτάσεων

Τις προτάσεις μπορούμε να τις εξετάσουμε με διαφορετικά κριτήρια: από ποια στοιχεία αποτελούνται, τι εκφράζουν και αν περιέχουν άρνηση. Επομένως, η ίδια πρόταση μπορεί να ανήκει σε περισσότερες από μία κατηγορίες.

1. Ανάλογα με τα στοιχεία τους

  • Απλή πρόταση: έχει τα βασικά στοιχεία που χρειάζονται για να ολοκληρωθεί το νόημά της.
    Η Άννα διαβάζει.
  • Επαυξημένη πρόταση: έχει, εκτός από τα βασικά, και πρόσθετα στοιχεία που δίνουν περισσότερες πληροφορίες.
    Η Άννα διαβάζει προσεκτικά στο δωμάτιό της.
  • Ελλειπτική πρόταση: παραλείπει ένα ή περισσότερα στοιχεία που μπορούμε να εννοήσουμε από τα συμφραζόμενα.
    Αύριο διαγώνισμα! (= Αύριο έχουμε διαγώνισμα.)

Στην καθημερινή συζήτηση χρησιμοποιούμε συχνά ελλειπτικές προτάσεις, επειδή ο συνομιλητής μας καταλαβαίνει τι εννοούμε. Σε άλλα κείμενα η παράλειψη κάνει τον λόγο πιο σύντομο και ζωηρό.

2. Ανάλογα με αυτό που εκφράζουν

ΕίδοςΤι εκφράζει συνήθωςΠαράδειγμαΣημείο στίξης
ΑποφαντικήΔίνει μια πληροφορία.Το μάθημα αρχίζει στις οκτώ.Τελεία
ΕρωτηματικήΖητά μια πληροφορία.Πότε αρχίζει το μάθημα;Ερωτηματικό
ΠροστακτικήΖητά από κάποιον να κάνει κάτι· μπορεί επίσης να εκφράζει παράκληση ή προτροπή.Άνοιξε το βιβλίο σου.Τελεία ή θαυμαστικό
ΕπιφωνηματικήΕκφράζει έντονο συναίσθημα.Τι ωραία μέρα!Θαυμαστικό

Προσέχω: Δεν αρκεί πάντα η μορφή μιας πρότασης για να καταλάβω τι θέλει να πει ο ομιλητής. Η ερώτηση «Μπορείς να μου δώσεις το τετράδιο;» έχει ερωτηματική μορφή, αλλά στην περίσταση αυτή εκφράζει κυρίως μια παράκληση.

Ακόμη και οι ίδιες λέξεις μπορούν να αποκτήσουν διαφορετική σημασία με τον τόνο της φωνής ή με διαφορετικό σημείο στίξης:

  • Άρχισε το μάθημα. → πληροφορία
  • Άρχισε το μάθημα; → ερώτηση
  • Άρχισε το μάθημα! → έκπληξη ή άλλο έντονο συναίσθημα

3. Ανάλογα με την άρνηση

  • Καταφατική λέγεται η πρόταση που δεν περιέχει άρνηση: Θα πάω στο σχολείο.
  • Αρνητική λέγεται η πρόταση που περιέχει άρνηση, συνήθως δε(ν) ή μη(ν): Δεν θα πάω στο σχολείο.

Η κατάφαση και η άρνηση αποτελούν ξεχωριστό κριτήριο. Για παράδειγμα, η πρόταση «Δεν θα έρθεις;» είναι ερωτηματική και αρνητική.

Μικρή άσκηση

Α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ανάλογα με αυτό που εκφράζουν και να βρείτε ποιες είναι αρνητικές.

  1. Η εκδρομή θα γίνει την Παρασκευή.
  2. Δεν τελείωσες την εργασία σου;
  3. Περίμενέ με στην είσοδο.
  4. Τι όμορφη εικόνα!

Β. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως απλές, επαυξημένες ή ελλειπτικές.

  1. Ο Γιώργος έφτασε.
  2. Ο Γιώργος έφτασε νωρίς στο καινούργιο σχολείο.
  3. Αύριο εκδρομή!
Ενδεικτικές απαντήσεις

Α. 1. Αποφαντική, καταφατική · 2. Ερωτηματική, αρνητική · 3. Προστακτική, καταφατική · 4. Επιφωνηματική, καταφατική.

Β. 1. Απλή · 2. Επαυξημένη · 3. Ελλειπτική («Αύριο θα πάμε εκδρομή!»).

Δʹ. Λεξιλόγιο

1. Κώδικες και σημεία

Κάθε κώδικας επικοινωνίας χρησιμοποιεί ορισμένα σημεία ή σήματα. Για να καταλάβουμε ένα μήνυμα, χρειάζεται να γνωρίζουμε τι σημαίνουν.

ΚώδικαςΜερικά από τα σημεία του
Γραπτή γλώσσαΓράμματα, λέξεις, σημεία στίξης
ΜαθηματικάΑριθμοί και σύμβολα, όπως +, −, =, >
Μουσική σημειογραφίαΝότες και άλλα μουσικά σύμβολα
Οδική κυκλοφορίαΠινακίδες, χρώματα φωτεινών σηματοδοτών
Πρόγνωση καιρούΣύμβολα για τον ήλιο, τα σύννεφα, τη βροχή

Για παράδειγμα, το κόκκινο φως του σηματοδότη μάς λέει να σταματήσουμε, χωρίς να χρησιμοποιεί λέξεις.

2. Οικογένειες λέξεων

Λέξεις που συνδέονται ως προς την προέλευση και τη σημασία τους σχηματίζουν μια οικογένεια λέξεων.

  • επικοινωνώ → επικοινωνία, επικοινωνιακός
  • συγκοινωνώ → συγκοινωνία, συγκοινωνιακός

Προσέχω τη σημασία: Επικοινωνώ σημαίνει ότι ανταλλάσσω μηνύματα με κάποιον. Η συγκοινωνία αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στη σύνδεση τόπων και στις μετακινήσεις ανάμεσά τους.

Παραδείγματα:
Επικοινωνώ συχνά με τους φίλους μου.
Η συγκοινωνία συνδέει το χωριό με την πόλη.

3. Λέξεις για τα συναισθήματά μας

Για να περιγράψουμε πώς νιώσαμε τις πρώτες μέρες στο Γυμνάσιο, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε επίθετα ή μετοχές, ουσιαστικά και ρήματα:

Πώς είμαι;Τι νιώθω;Τι κάνω;
χαρούμενοςχαράχαίρομαι
ενθουσιασμένοςενθουσιασμόενθουσιάζομαι
αγχωμένοςάγχοςαγχώνομαι
φοβισμένοςφόβοφοβάμαι
λυπημένοςλύπηλυπάμαι

Μπορούμε επίσης να χρησιμοποιήσουμε λέξεις όπως περιέργεια, αμηχανία, ανακούφιση, σιγουριά και αισιοδοξία. Δεν χρειάζεται κάθε συναίσθημα να εκφράζεται και με τους τρεις τρόπους του πίνακα.

Αντί να γράψω: «Την πρώτη μέρα ένιωσα πολλά πράγματα»,
μπορώ να γράψω: «Την πρώτη μέρα ένιωσα αμηχανία, επειδή δεν γνώριζα τους συμμαθητές μου· όταν όμως έπιασα κουβέντα μαζί τους, ένιωσα ανακούφιση».

Μικρή άσκηση

  1. Γράψε δύο λέξεις που ανήκουν στην οικογένεια της λέξης επικοινωνώ.
  2. Ποια σημεία χρησιμοποιεί ο κώδικας των Μαθηματικών; Γράψε δύο παραδείγματα.
  3. Συμπλήρωσε με ένα ουσιαστικό: «Ήμουν αγχωμένος· ένιωθα ________».
  4. Γράψε μία πρόταση για τις πρώτες μέρες σου στο Γυμνάσιο χρησιμοποιώντας μία λέξη που δηλώνει συναίσθημα.
Ενδεικτικές απαντήσεις
  1. Επικοινωνία, επικοινωνιακός.
  2. Αριθμούς και σύμβολα, π.χ. 5 και >.
  3. Άγχος.
  4. «Στην αρχή ένιωθα αμηχανία, αλλά σύντομα γνώρισα νέους φίλους».

Εʹ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου

Σχεδιάγραμμα ① (Σκέψεις & συναισθήματα για την πρώτη σχολική ημέρα)

✎ Θέμα ①: Γράψτε μια επιστολή σε έναν φίλο σας που πηγαίνει σε άλλο Γυμνάσιο. Μοιραστείτε μαζί του τις *σκέψεις και τα συναισθήματά σας από τις πρώτες μέρες στο νέο σας σχολείο.

Προσφώνηση

Αγαπημένε μου φίλε / Αγαπημένη μου φίλη,

Εισαγωγή

  • Χαιρετώ τον φίλο μου.
  • Ρωτώ πώς είναι και πώς περνά στο δικό του σχολείο.
  • Του λέω ότι θέλω να του περιγράψω τις πρώτες μέρες στο Γυμνάσιο.

Οι πρώτες εντυπώσεις από το νέο σχολείο

Μπορώ να αναφερθώ:

  • στο καινούργιο σχολικό κτήριο και στις αίθουσες,
  • στους νέους καθηγητές,
  • στους παλιούς και στους νέους συμμαθητές,
  • στα περισσότερα μαθήματα και στους διαφορετικούς καθηγητές,
  • στους νέους κανόνες και στο διαφορετικό πρόγραμμα,
  • στο πώς είναι γενικά η καθημερινότητα στο γυμνάσιο σε σχέση με το δημοτικό.

Τα συναισθήματά μου

Στην αρχή μπορεί να ένιωθα:

  • αγωνία, επειδή όλα ήταν καινούργια,
  • αμηχανία, επειδή δεν γνώριζα όλους τους καθηγητές και τους μαθητές,
  • φόβο, μήπως τα μαθήματα είναι πολύ δύσκολα,
  • στενοχώρια, επειδή αποχωρίστηκα το Δημοτικό ή κάποιους φίλους μου.

Σιγά σιγά όμως μπορεί να νιώθω:

  • χαρά, επειδή γνωρίζω καινούργιους ανθρώπους,
  • ενθουσιασμό για τα νέα μαθήματα και τις δραστηριότητες,
  • περισσότερη σιγουριά, καθώς συνηθίζω το νέο περιβάλλον,
  • αισιοδοξία για τη σχολική χρονιά που αρχίζει.

Τι μου αρέσει και τι με δυσκολεύει

Μου αρέσει:

  • που γνωρίζω νέους φίλους,
  • που έχουμε καινούργια μαθήματα,
  • που αισθάνομαι ότι μεγαλώνω και γίνομαι πιο ανεξάρτητος.

Με δυσκολεύει:

  • το πιο απαιτητικό πρόγραμμα,
  • τα περισσότερα μαθήματα,
  • οι εργασίες και το διάβασμα,
  • το ότι πρέπει να συνηθίσω πολλούς διαφορετικούς καθηγητές.

Επίλογος

  • Πιστεύω πως σύντομα θα συνηθίσω εντελώς το νέο σχολείο.
  • Ρωτώ τον φίλο μου πώς είναι οι δικές του πρώτες μέρες.
  • Του ζητώ να μου γράψει τα νέα του.

Με αγάπη,
Ο φίλος σου / Η φίλη σου,
…


Σχεδιάγραμμα ② (Προφορικός & γραπτός λόγος)

✎ Θέμα ②: Σε ένα κείμενο 200–250 λέξεων να παρουσιάσετε τις βασικές διαφορές ανάμεσα στον προφορικό και τον γραπτό λόγο, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του καθενός και να εξηγήσετε γιατί χρειαζόμαστε και τις δύο μορφές επικοινωνίας. Μπορείτε επίσης να αναφερθείτε στον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε σήμερα με γραπτά μηνύματα και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

1. Διαφορές

Προφορικός λόγος
  • Μιλάμε και ακούμε.
  • Είναι πιο άμεσος και αυθόρμητος.
  • Μπορούμε να διορθώσουμε αμέσως αυτό που είπαμε.
  • Χρησιμοποιούμε τον τόνο της φωνής, τις εκφράσεις και τις κινήσεις μας.
  • Ο ακροατής είναι συνήθως μπροστά μας και μπορεί να ρωτήσει.
  • Συχνά χρησιμοποιούμε πιο απλές και σύντομες φράσεις.
  • Εφήμερος, αν δεν ηχογραφηθεί, χάνεται.
Γραπτός λόγος
  • Γράφουμε και διαβάζουμε.
  • Είναι συνήθως πιο οργανωμένος.
  • Μπορούμε να σκεφτούμε και να διορθώσουμε το κείμενο πριν το δώσουμε στον αναγνώστη.
  • Χρησιμοποιούμε τη στίξη και τη σωστή οργάνωση του κειμένου.
  • Ο αναγνώστης συνήθως δεν είναι παρών.
  • Χρησιμοποιούμε συνήθως πιο ολοκληρωμένες προτάσεις.
  • Μπορεί να διατηρηθεί για πολλά χρόνια.

2. Πλεονεκτήματα του προφορικού λόγου

  • Είναι γρήγορος και άμεσος.
  • Μπορούμε να εξηγήσουμε κάτι αμέσως.
  • Βλέπουμε την αντίδραση του άλλου και αλλάζουμε τον τρόπο που μιλάμε.
  • Ο τόνος της φωνής, το βλέμμα και οι κινήσεις βοηθούν να καταλάβουμε καλύτερα το μήνυμα.
  • Είναι απαραίτητος στη συζήτηση, στη συνεργασία και στις καθημερινές μας σχέσεις.

3. Πλεονεκτήματα του γραπτού λόγου

  • Έχουμε περισσότερο χρόνο να σκεφτούμε τι θέλουμε να πούμε.
  • Μπορούμε να διορθώσουμε λάθη και να οργανώσουμε καλύτερα τις σκέψεις μας.
  • Το κείμενο μένει και μπορούμε να το ξαναδιαβάσουμε.
  • Με τη γραφή διατηρούνται γνώσεις, γεγονότα και ιδέες.
  • Μπορούμε να επικοινωνήσουμε με ανθρώπους που βρίσκονται μακριά μας.

4. Μειονεκτήματα του προφορικού λόγου

  • Μπορεί να μιλήσουμε βιαστικά και να πούμε κάτι που δεν εννοούμε.
  • Μερικές φορές ο λόγος μας δεν είναι καλά οργανωμένος.
  • Αν ο άλλος δεν ακούσει ή δεν καταλάβει καλά, το μήνυμα μπορεί να χαθεί.
  • Συνήθως δεν μένει καταγραμμένος.

5. Μειονεκτήματα του γραπτού λόγου

  • Δεν έχουμε μπροστά μας τον αναγνώστη για να δούμε αν κατάλαβε.
  • Δεν βοηθούν ο τόνος της φωνής, οι εκφράσεις και οι χειρονομίες.
  • Χρειάζεται περισσότερος χρόνος και προσοχή.
  • Ένα κακογραμμένο ή ασαφές κείμενο μπορεί εύκολα να παρεξηγηθεί.

6. Γιατί χρειαζόμαστε και τους δύο

Ο προφορικός και ο γραπτός λόγος είναι εξίσου απαραίτητοι. Με τον προφορικό λόγο επικοινωνούμε άμεσα με τους άλλους, ενώ με τον γραπτό οργανώνουμε καλύτερα τις σκέψεις μας και μπορούμε να τις διατηρήσουμε για μεγάλο χρονικό διάστημα. Γιʼ αυτό είναι σημαντικό να μαθαίνουμε να μιλάμε σωστά αλλά και να γράφουμε καθαρά και κατανοητά.

7. Σήμερα, στο διαδίκτυο

Τα μηνύματα και οι συνομιλίες στο κινητό είναι γραπτά, αλλά πολλές φορές μοιάζουν με προφορικό λόγο: είναι σύντομα, γρήγορα και χρησιμοποιούν συντομογραφίες, emoji και πιο καθημερινές εκφράσεις.


Σχεδιάγραμμα ③ (Περιγραφή του σχολείου μου)

✎ Θέμα ③: Ένας φίλος σας που φοιτά σε άλλο σχολείο σάς ζητά να του περιγράψετε το νέο σας Γυμνάσιο. Γράψτε ένα κείμενο 180–220 λέξεων, ώστε να μπορεί να φανταστεί πώς είναι οι χώροι του. Ακολουθήστε μια πορεία στην περιγραφή σας —για παράδειγμα, από την αυλή προς το εσωτερικό του κτηρίου— και κλείστε με τις πρώτες εντυπώσεις σας.

Πρόλογος – Ποιο σχολείο περιγράφω και πού βρίσκεται

  • Αναφέρω το όνομα του σχολείου μου.
  • Προσδιορίζω πού βρίσκεται μέσα στην πόλη.

Το σχολείο στο οποίο φοιτώ φέτος είναι το 2ο Γυμνάσιο Καλαμπάκας. Βρίσκεται στη νότια πλευρά της πόλης, πάνω από τον σιδηροδρομικό σταθμό και κάτω από την πλατεία Δημουλά.

Κυρίως θέμα – Από την αυλή στο εσωτερικό

1. Η αυλή και η εξωτερική όψη

  • Τι βλέπω καθώς πλησιάζω το σχολείο;
  • Πώς είναι η αυλή; Έχει χώρους για παιχνίδι, άθληση και διάλειμμα;
  • Πώς μου φαίνεται το σχολικό κτήριο απʼ έξω;

2. Οι αίθουσες διδασκαλίας

  • Πώς είναι διαμορφωμένοι οι όροφοι και οι διάδρομοι;
  • Πώς είναι η αίθουσά μου; Πού βρίσκονται τα θρανία, η έδρα και ο πίνακας;
  • Υπάρχουν χάρτες, υπολογιστής, διαδραστικός πίνακας ή άλλο υλικό που βοηθά στο μάθημα;

3. Οι υπόλοιποι χώροι

  • Αναφέρω χώρους που έχω γνωρίσει, όπως το κυλικείο, το γυμναστήριο, το εργαστήριο πληροφορικής, το χημείο ή την αίθουσα προβολών.
  • Μπορώ να αναφερθώ και στα γραφεία των καθηγητών ή σε άλλους βοηθητικούς χώρους, χωρίς να μετατρέψω την περιγραφή σε απλή απαρίθμηση.
  • Ξεχωρίζω έναν χώρο που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση και εξηγώ γιατί.

Επίλογος – Οι πρώτες εντυπώσεις μου

  • Πώς αισθάνομαι στο καινούργιο μου σχολείο;
  • Τι μου αρέσει περισσότερο και τι θα ήθελα ίσως να βελτιωθεί;
  • Τι ελπίζω για τα τρία χρόνια που θα περάσω εδώ;

Δεν έχω γνωρίσει ακόμη κάθε γωνιά του σχολείου μου. Από όσα έχω δει, όμως, αρχίζω σιγά σιγά να νιώθω οικεία και ελπίζω να ζήσω εδώ τρία όμορφα χρόνια.

Προσέχω: Οργανώνω την περιγραφή μου με μια σαφή σειρά στον χώρο. Χρησιμοποιώ λέξεις όπως μπροστά, πίσω, δίπλα, στο ισόγειο και στον επάνω όροφο, ώστε ο αναγνώστης να μπορεί να «περπατήσει» νοερά στο σχολείο μου.

Το σχολείο μου

Φέτος φοιτώ στο 2ο Γυμνάσιο Καλαμπάκας. Βρίσκεται στη νότια πλευρά της πόλης, πάνω από τον σιδηροδρομικό σταθμό και δίπλα από την πλατεία Δημουλά. Τις πρώτες μέρες όλα μού φαίνονταν καινούργια και ήθελα να γνωρίσω κάθε χώρο του.

Η αυλή είναι ο χώρος που βλέπω πρώτα όταν φτάνω στο σχολείο. Εκεί συγκεντρωνόμαστε το πρωί, ενώ στα διαλείμματα συζητούμε, παίζουμε και ξεκουραζόμαστε από τα μαθήματα. Γύρω της βρίσκονται το σχολικό κτήριο και χώροι που χρησιμοποιούμε στη διάρκεια της ημέρας. Για μένα η αυλή είναι το πιο ζωντανό μέρος του σχολείου.

Στους δύο ορόφους του κτηρίου κυριαρχούν οι αίθουσες διδασκαλίας. Σε καθεμία υπάρχουν θρανία για τους μαθητές, έδρα για τον καθηγητή και πίνακας. Χάρτες, φορητός υπολογιστής και διαδραστικός πίνακας μπορούν επίσης να βοηθήσουν στο μάθημα. Οι αίθουσες αυτές είναι οι χώροι όπου περνούμε το μεγαλύτερο μέρος της σχολικής μας ημέρας.

Το σχολείο διαθέτει και άλλους χώρους με διαφορετική χρήση. Στην αίθουσα πληροφορικής εργαζόμαστε στους υπολογιστές, ενώ στο χημείο μπορούμε να παρακολουθήσουμε πειράματα. Υπάρχουν ακόμη η αίθουσα προβολών, το γυμναστήριο, το κυλικείο και τα γραφεία των καθηγητών. Καθένας από αυτούς τους χώρους εξυπηρετεί μια διαφορετική ανάγκη της σχολικής ζωής.

Δεν έχω γνωρίσει ακόμη καλά κάθε γωνιά του νέου μου σχολείου. Ωστόσο, αρχίζω να νιώθω οικεία σε αυτό και ελπίζω τα τρία χρόνια που θα περάσω εδώ να είναι γεμάτα γνώσεις, φιλίες και όμορφες στιγμές.